شهرباستانی دارابگرد

شهرباستانی دارابگرد،دارابجرد،دارابگر د کجاست،نقش دارابگرد،آتشکده دارابگرد،قصر آیینه،قصرآئینه،قصر دختر،
شهرستان داراب در جنوب شرقی استان فارس واقع گردیدهاست. این منطقه یکی از قدیمیترین مناطق ایران وجهان محسوب میگردد. براساس پژوهشهای باستانشناسی قدمت این منطقه که در گذشته دارابگرد نامیده میشده به هزاره پنجم قبل ازمیلاد می رسد. تپه ها و تلهای باستانی مناطق مادوان و خسویه ازجمله آثار زیستگاههای انسانی در دوران ماقبل تاریخ درناحیه دارابگرد میباشند. بنای شهرکهن دارابگرد که آثارآن در ۷ کیلومتری جنوب شهر کنونی داراب قراردارد، بر اساس شواهد موجود به اوایل عصرهخامنشیان میرسد. بنابر روایت تاریخی شهردارابگرد توسط داریوش بزرگ ساخته میشود وفردوسی شاعر نامور ایران دراین باره میفرماید:

[CENTER]چو بگشاد داننده زآن آب بند
یکی شهر فرمود بس سودمند
چو دیوار شهر اندر آوردگرد
ورا نام کردند دارابگرد
یکی آتش افروخت از تیغ کوه
پرستیدن آذر آمد گروه
ز هرپیشهای کارگر خواستند
همه شهر ازایشان بیاراستند
[/CENTER]

شهر قدیم دارابگرد دردوران هخامنشیان منطقهای آبادان وپررونق بودهاست. ظاهراً این منطقه درآغاز تحت حکومت آریامنه قرار داشتهاست. دردوران سلوکیان واشکانیان ولایت دارابگرد دارای حکومت نیمه مستقلی بوده که پادشاهان آن از حاکم پارس اطاعت میکردهاند. آخرین امیر دارابگرد درعصر اشکانیان پیری نام داشته و پس از وی اردشیر بابکان براین شهر تسلط مییابد وسپس با کنترل سراسر ایران امپراتوری ساسانی راتأسیس مینماید. ازاین جهت دارابگرد نخستین مقر حکومتی ساسانیان بودهاست. دارابگرد در عصر ساسانیان اهمیت فراوانی داشتهاست واکثرآثار تاریخی این شهرستان متعلق به این دوره میباشد. ضرابخانه بزرگی نیز در دارابگرد دایر بوده که در دوران اسلامی فعال بودهاست. این شهر در سال ۲۳ هجری توسط سپاهیان وحشی عرب فتح میشود وحکومت آن دراختیار سرداران عرب و سپس در کنترل خاندان شبانکاره قرارمی گیرد. این شهر تا قرن پنجم هجری آبادان بوده، اما در این دوره به دلیل تهاجم گسترده سلجوقیان دچارآسیب و ویرانی میشود و اهالی به ناحیه جدیدی درشرق شهر فعلی بنام تنگ رمبه کوچ مینمایند و پس از حمله سلاجقه به ناحیه جدید به ناچار به محل فعلی داراب عزیمت میکنند. شهر فعلی نیز در دوران ایلخانان مغول و تیموریان مورد حمله قرار میگیرد و خسارات زیادی میبیند. اما در عصر صفویه با توجه به حکام وقت این شهر روبه آبادانی میگذارد و تا دوران زندیه ازولایات مهم فارس بودهاست. درعصر قاجار شهر داراب به دلیل دارا بودن اراضی وسیع و حاصلخیز مورد توجه حکام ایالتی قرارمی گیرد با استقرار ایلات ترک و عرب در اطراف این شهر به صحنه منازعات و درگیریهای حکومت و ایلات تبدیل میشود و از این رهگذر دچار صدمات جدی میگردد و از توسعه و پیشرفت باز میماند.
قصر آیینه
در فاصله ٧٠ كیلومتری شرق داراب و ٨ كیلومتری روستای «رستاق» در مسیر جاده داراب ـ بندرعباس، بقایای قصری موسوم به «قصر دختر» یا «قصرآیینه» قرار دارد كه در بالای كوه ساخته شده است. این قصر ظاهرا محل اقامت دختری از شاهزادگان ساسانی بوده است؛ قسمتی از كوه را تراشیده و صیقل دادهاند به طوری كه مانند آیینه شفاف شده است و از درون آن، قصر را میدیدهاند. در نزدیكی این قصر آثار دو آتشكده چهار طاقی متعلق به عصر ساسانی و بقایای آب انبار و آسیاب دیده میشود.


[I][B]آتشکده:[/B][/I]


درفاصله ۷۰کیلومتری شرق شهر داراب وجنوب بخش رستاق یکی ازمهمترین آثارتاریخی متعلق به عصرساسانیان درتنگ مشهوربه چک چک قراردارد . دراین محل ۲آتشکده ساسانی درمجاورت یکدیگر واقع شده که درنوع خودقابل توجه است .ساختار این آتشکده ها همانند سایر آتشکده های عصرساسانی به شکل چهارتاقی باگنبد مدور می باشد ومصالح به کار رفته درآن شامل گل وگچ ساروج وسنگ لاشه می باشد.


[B]نقش دارابگرد:[/B]

در فاصله چهار كیلومتری جنوب شهر داراب و در دامنه جنوبی كوه پهنا نقش مهمی از دوران ساسانیان قرار دارد كه در نزد اهالی به نقش رستم و یا نقش شاهپور مشهور می باشد این نقش كه در ارتفاع 7 متری از سطح زمین نقر گردیده صحنه پیروزی پادشاه ساسانی بر سپاه روم را نشان می دهد مساحت نقش حدود 63 متر مربع می باشد و در وسط آن تصویر پادشاه سوار بر اسب دیده می شود و در مقابل آن تصویر اسرای رومی با سرهای برهنه همراه با فرماندهانشان و یك كالسكه همراه با غنائم جنگی قرار دارد فرمانده سپاه روم از پادشاه ایران طلب عفو می نماید و پادشاه به علامت بخشش دست خود را بر سر وی قرار داده است . پشت سر پادشاه تصویر زیادی از درباریان و نجبای ساسانی دیده می شود كه به طرز آراسته ای و به حالت احترام ایستاده اند در زیر اسب پادشاه نیز تصویر فردی قرار دارد كه از پشت خوابیده و به نظر می رسد امپراطور مغلوب روم باشد این نقش بنای مشهور در منطقه و بر مبنای نظر برخی مورخین متعلق به شاهپور اول می باشد اما بر مبنای تحقیقات جدید تصویر پادشاه ساسانی در نقش دارابگرد متعلق به اردشیر بابكان است و فرمانده سپاه روم كه از پادشاه ایران طلب عفو می نماید فیلیپ عرب و تصویری كه در زیر پای اسب پادشاه قرار دارد متعلق به گرد پانوس سوم امپراطور روم است كه سپاه وی در سال 243 میلادی از شاهپور اول شكست خورد.در پایین نقش استخر طبیعی بزرگی قرار دارد كه توسط تعدادی چشمه كه از دل كوه می جوشند پر آب می شود به اعتقاد برخی مورخین نقش دارابگرد اولین نقشی است كه به فرمان شاهپور اول و به یادبود پدرش اردشیر بابكان در این محل نقش گردیده است.


پایگاه فرهنگی تفریحی ایران ناز