شخصیت زن از دیدگاه پیامبر اعظم ( ص )

همان گونه که می دانید زنان قبل از اسلام نه تنها از حقوق اولیه انسانی بهره ای نداشتند بلکه در برخی جوامع، زنان پست به شمار می آمدند. در چنین روزگاری که زن ارزش و اعتباری نداشت پیامبر اکرم ( ص ) مقام زن را در سطح یک انسان مستقل و دارای حقوق و شخصیت بالا بردند .

پیامبر ( ص ) نسبت به زنان احترام خاصی قائل بودند و مرتباً درباره محبت و مهربانی و مدارا به آنان سفارش می کردند . به زنان سلام می کردند و مکرر می فرمودند من از دنیای شما سه چیز را دوست دارم و آنها عبارتند از عطر ، زن و نماز ، که نماز روشنی چشم من است . ناگفته پیداست که این سخن پیامبر ( ص ) به خاطر شهوت و غریزه نبوده بلکه آن حضرت با ایراد چنین سخنانی می خواستند زنان را که در نظر اعراب موجودی بی ارزش بودند بزرگ جلوه دهند بدین جهت زن را در ردیف نماز که امری عبادی و مقدس است قرار داده و با این تغییر زن را به بالاترین مقام ترقی دادند .

یکی از همسران پیامبر ( ص ) می گوید از رسول خدا ( ص ) شنیدم که می فرمود: بهترین مردان امت من کسی است که نسبت به همسر خود بهترین رفتار را داشته باشد و بهترین زنان امت من کسی است که نسبت به شوهرش بهترین کردار را داشته باشد . هر زنی که آبستن می شود ، هر شب و روزی که بر وی می گذرد برابر با هزار شهید اجر و پاداش دارد . بهترین زنان امت من زنی است که در آنچه معصیت نباشد رضای شوهر خود را بدست آورد و بهترین مردان امت من مردی است که با خانواده اش به لطف و مدارا زندگی کند .
چنین مردی هر روزی که بر او بگذرد اجر صد شهید را دارد . در این هنگام عمر گفت ، یا رسول الله ! چگونه می شود زنی که رضایت شوهرش را بدست آورد اجر هزار شهید و مردی که با خانواده اش مدارا کند اجر صد شهید را داشته باشد ؟ پیامبر فرمود : بدان که اجر زنان نزد خداوند بیش از مردان است ، به خدا سوگند که ستم شوهر نسبت به زن بعد از شرک به خدا بزرگترین گناهان است. نسبت به رفتار با زنان و یتیمان از خدا بترسید که خداوند به خاطر ایشان شما را موأخذه می کند . هر که به این دو نیکی کند رحمت الهی نصیب او شود و هر که بدی نماید مورد خشم الهی واقع می شود .

پیامبر ( ص ) به زنان توجه كامل داشتند و به آنان شخصيت و فرصت مي دادند ، آن هم در جامعه اي كه دختر را زنده به گور مي كردند . خداوند در قرآن مي فرمايد: وقتي به كسي خبر مي دادند كه همسرت دختر زایيده است از شدت ناراحتي رنگ چهره اش سياه مي شد . در اين جامعه پيامبر ( ص ) مي فرمايند : هرگز به زنان اهانت نمي كنند مگر افراد پست و فرومايه . آن حضرت براي زنان به قدري شخصيت قائل بودند كه جداگانه به زنان فرصت بيعت دادند .

پيامبر ( ص ) مراسم بيعت مستقلي براي زنان ترتيب دادند و حضور اجتماعي و سياسي و مسووليت پذيري را به آنان آموزش دادند . پيامبر ( ص ) با عنايت و احترام به زن الگوي جامعه آن زمان را به سمت ديگري هدايت و تغيير دادند و به مردان با عمل و گفتار خويش نشان دادند كه زن نيز مانند آنها انسان است و شخصيت و حقوق او بايد محترم شمرده شود .

پيامبر بزرگوار اسلام آنچنان براي مقام زن اهميت قائل مي شوند كه به مردان مي فرمايند : بهترين شما كسي است كه با خانواده اش رفتار نيك داشته باشد و من از همه شما نسبت به خانواده ام خوش رفتارترم .
"ابن عباس" از پيامبر گرامي روايت مي كند كه حضرت فرمودند: هركس دختري داشته باشد و نسبت به او اهانتي روا ندارد و فرزند پسرش را بر او ترجيح ندهد خداوند او را داخل بهشت مي كند و نيز مي فرمايند: هر كس كه از بازار متاع و تحفه اي به خانه بياورد اول به دختران بدهد و سپس به پسران . هر آن كس كه دختران را شاد كند گويي كه از ترس خدا گريسته است . يعني همان تقرب و پاداش را دارد .

در حديث ديگري از رسول گرامي اسلام ( ص ) روايت شده كه فرموده است ، جبرئيل همواره درباره بانوان به من سفارش مي كرد تا جايي كه گمان مي كردم براي شوهران اف گفتن به زنان جايز نيست . پيامبر ( ص ) فرمودند : كسي كه دختري داشته باشد و او را خوب تربيت نمايد و از نظر علم او را خوب تعليم دهد و او را با احكام و معارف اسلامي خوب آشنا نمايد ، چنين دختري مانع رسيدن آتش جهنم به پدر و مادر خود خواهد بود .

[I][B]كارشناس - حجت الاسلام عارفي :[/B][/I]

" در اين مورد متاسفانه آن ديدگاهي كه اسلام دارد ، عمل نمی شود. يعني اگر مقايسه كنيم كه خانواده ها برخوردشان با پسرها تا دخترها چگونه است، آن ديدگاهي كه اسلام دارد و آن برخوردي كه اسلام دارد يكسان نيست . بيشتر شبيه به برداشتها و برخورد هاي جاهلانه است تا اسلامي . اگر اين مساله را به صورت ساده و قابل فهم گپ بزنيم مي گوييم دختر از جهاتي از ديدگاه اسلام بر پسر برتري دارد . به خاطر اين كه از نظر متون دینی در روايت مي گويد كه اگر زني كه عروس مي شود و ازدواج مي كند اولين نوزاد اگر دختر باشد او مبارك تر است . يعني اگر دو تا خانمي را درنظر بگيريد كه فرزند به دنيا آورده اند و فرزندان اولشان را يكي دختر به دنيا آورده و ديگري پسر از ديدگاه روايات اسلامي آن كسي كه دختر به دنيا آورده است به تعبير عوامانه اش قدمش مبارك تر است و نيك تر است و ارزشش بيشتر است و بيشتر بايد مورد تشويق قرار بگيرد به خاطر اين كه دختر به دنيا آورده .


چرا اسلام دختر را بر پسر از اين جهات ترجيح داده ؟ مثلاً باز در روايات مي گويد كه پسرها نعمت هستند و دخترها رحمت . رحمت با نعمت فرق مي كند ، اگر كسي براي شما نعمت داده از شما مي پرسد كه اين نعمت را چه كار كردي و مواخذه و بازخواست مي كند ولي در مورد رحمت كه لطف و مهرباني و عطوفت است سوال نمي كند و اين يك نوع امتياز است . يا در برخوردهاي ديگر مي گويد كه شما اگر از بيرون وارد خانه مي شويد فرض كنيد هديه آورده ايد براي بچه ها و اولين هديه را كه مي دهيد به بچه ها ، به دختر بدهيد يعني اولین برخورد با دختر باشد ، فرض کنید شما یک پسر و دختر دو قلو دارید ، این وقتی که شما از بیرون می آیید و سر راه شما می آیند ، دختر مقدم تر است اگر هدیه می آورید اول برای دختر بدهید .


از جهات مختلف، دختر در اسلام مورد توجه خاصی قرار گرفته و از نظر علمی هم معلوم است ، شما ببینید دختر ها از نظر تربیتی، تربیت پذیرترند. یعنی اگر یک خانواده ای خواسته باشد پسرش را تا دخترش را خوب تربیت بکند نظر به ویژگیهای عاطفی ، مهر و محبت و آن ظرافت روحی که دخترها دارند تربیت پذیرتر هستند در بعد مثبت که متاسفانه به همین ویژگیهای برتری که دارد آسیب پذیرتر هم هست .

نکات دیگری که خیلی زیربنایی است در مورد دختر، در اسلام دختر اعتبار و شخصیتش پنج سال جلوتر از پسر است. یعنی شما یک پسر و دختر را در نظر بگیرید می گوییم که اینها چه زمانی شخصیت دینی پیدا می کنند ، در اسلام قبل از آنی که به پسر شخصیت داده شود 5 سال جلوتر به دختر شخصیت دینی و شخصیت و اعتبار داده می شود. مثلاً دختر وقتی که 9 سالش تمام شد و وارد 10 سالگی شد مکلف می شود یعنی شخصیت پیدا می کند و سفر حج برود ، حج واجب می تواند انجام دهد و خیلی از معاملات و کارهایش جنبه شرعی پیدا می کند و حال آن که پسر تا 12 سالگی تا وقتی که مکلف نشود اعتبار ندارد و نمی تواند معامله کلان کند و خیلی از برنامه هایش رسمیت پیدا بکند و این بدان معناست که که دخترها یک ظرفیت و توجه خاصی دارند و گذشته از آن، این که در اسلام به دختر بیشتر اهمیت داده دختر در جایگاه مادر قرار دارد .


یعنی به این طریق ، یک دختر مادر دوم است . اگر مادر نباشد یک دختر می تواند نقش مادر را بازی کند در خانواده. در حالی که اگر پدر نباشد یک پسر خیلی کمتر و با مشکل می تواند نقش پدر را بازی کند و دخترها از این نظر جلوترند . یعنی دختر را می توان گفت مادر دوم ، در فقدان و نبود مادر. ولی پسر را نمی توان گفت که در فقدان پدر ، پدر دوم باشد و نقش پدر را آن طوری که باید بازی بکند، بازی کند ، ولی دختر این مهارت را دارد و از این نظر هم دختر ها پیشرفته ترند .
این که چرا در خانواده ها دخترها تحقیر می شوند این یک فرهنگ جاهلانه کور متعصبانه است که جنبه غیرتهای بی جا و فرهنگ بی جا و بیشتر جنبه های اقتصادی دارد که از دیدگاه اسلام مورد قبول قرار ندارد ."

دوستان ! پیامبر ( ص ) با همسران خویش با مهربانی و عطوفت و عدالت رفتار می کردند. به ایشان به نظر مساوی می نگریستند و ترجیحی میانشان قائل نبودند ، تندخویی ها و بدزبانی برخی از همسران خویش را تامل می کردند و هیچ گونه خشونتی نسبت به آنها روا نمی داشتند . ایشان نسبت به دختران خویش نیز بسیار رئوف و مهربان بودند و مهر و علاقه فوق العاده پیامبر نسبت به حضرت فاطمه ( س ) باید از جمله ویژگیهای رفتار پیامبر دانست که این رفتار ایشان باید سرمشق اعمال همه امت قرار گیرد . رابطه پیامبر ( ص ) و فاطمه زهرا ( س ) تنها رابطه یک پدر با دختر عزیزش نیست بلکه با مسائل حیاتی یک اجتماع کاملاً مرتبط است و این نشان از مقام والای زن نزد رسول گرامی اسلام ( ص ) دارد .



منبع:dari.irib.ir