۲۷ اصل برای ورزش در دوران سالمندی
سالمندان قبل از ورزش باید چه کار کنند؟ انجام چه ورزشهایی برای آنها مناسبتر است؟ یک برنامه تمرینی سالم برای سالمندان از چه اجزایی تشکیل شده است؟
پرسشهایی از این دست، مسائلی هستند که برای ورزش در سالمندی باید به آنها توجه کرد. اصول ۲۷بیست و هفت گانه زیر میتواند در همین زمینه کمک کننده باشد:
۱) قبل از هر ورزش به مدت ۵ دقیقه بدن خود را گرم کنید. آهسته راه رفتن و نرمشهای سبک برای گرم و آماده شدن بدن برای انجام ورزش روزانه خوب است و پس از تمام شدن ورزش نیز باید ۵ دقیقه نرمش سبک کنید،یا آهسته قدم بزنید.
۲) اگر در هوای گرم ورزش میکنید، مدت زمان نرمش یا آهسته راه رفتن را پس از تمام شدن ورزش روزانه اندکی بیشتر کنید.
۳) اگر هنگام ورزش یا پس از آن دچار هر یک از علائم زیر شدید، باید با پزشک خود فوری در میان بگذارید: درد قفسه سینه، احساس فشار در قفسه سینه، احساس تنگی نفس، سر گیجه، تاری دید، احساس نداشتن تعادل، تهوع و استفراغ.
۴) شما میتوانید ورزشهایی که بسیار ساده و راحت هستند در خانه انجام دهید. هر کدام از این ورزشها را میتوانید هشت تا ۱۰ مرتبه تکرار کنید و پس از اندکی استراحت برای دور دوم آماده شوید.) حرکات ورزشی را آهسته و بهگونهای انجام دهید که بتوانید کنترل تمامی حرکات را در دست داشته باشید.
۶) زمان ورزش، نفس را در سینه حبس نکنید و اگر احساس درد در هر قسمت بدن کردید، ورزش را ادامه ندهید.
۷) پس از انجام هر ورزش، عضلاتی را که برای انجام این ورزش به کار بردهاید، آرامآرام باز و بسته کنید.
۸) سه جزء اصلی برنامه تمرینی سالمندان شامل این موارد است: تمرینات هوازی، تمرینات انعطافپذیری و تمرینات قدرتی.
۹) همانطور که پیش از تمرینات ورزشی، بدنتان را گرم میکنید، در پایان تمرین هم باید با حرکات آرام، بدن را به تدریج سرد کنید.
۱۰) بهترین تمرین برای گرم کردن در سالمندان، تمرینات ملایم کششی یا راه رفتن آهسته در ابتداست که پس از آن باید آرامآرام بر شدت راه رفتن بیفزایند.
۱۱) بهترین تمرین هوازی برای سالمندان پیادهروی است. در عین حال برای کسانی که به ناراحتیهای مفصلی مبتلا هستند، شنا کردن و چنانچه فنون شنا را نمیدانند، راه رفتن و انجام حرکات نرمشی در آب را توصیه میکنیم.
۱۲) افرادی که دارای آمادگی جسمانی مطلوب هستند، از فعالیتهای دیگری مانند دوچرخه سواری، کوهپیمایی و ورزشهای دیگری که با شدت متوسط و به مدت نسبتاً طولانی انجام میشود، میتوانند استفاده کنند.) انعطاف پذیری، توانایی حرکت اندامها و بخشهای متحرک بدن در دامنه حرکتی مفصل است. با افزایش سن، اهمیت انعطافپذیری بیشتر میشود. از دست دادن انعطافپذیری، بیشتر کارکردهای مورد نیاز زندگی روزمره را مختل میکند.
حرکاتی مانند خم شدن، بالا بردن وجلو بردن دستها، راه رفتن و از پله بالا رفتن، دشوار میشود. حرکات کششی، بهترین نوع تمرینات انعطافپذیری است.
۱۴) حرکات کششی را باید همیشه به آرامی انجام دهیم. کشش باید فقط تا جایی باشد که در عضلات مربوط احساس کشش کنیم و هیچگاه تا آستانه درد در مفصل و اطراف آن پیش نرویم.
۱۵) تمرینات قدرتی به دو صورت انجام میشود: با وزنه، بیوزنه.
۱۶) تمرینات قدرتی با وزنه، درابتدا با وزنههای سبک و به دفعات انجام میشود و زمانی که حرکت آسان شود، وقت آن رسیده که بر سنگینی وزنه افزوده شود و بهتر است ابتدا تعداد تکرارها و بعد از آن میزان وزنه افزایش یابد.
۱۷) تمرینات قدرتی بدون وزنه، متداولتر است که حرکت شنا رفتن روی زمین وحرکت شکم (بلند کردن کتفها از زمین در حالت خوابیده با زانوی خم) از رایجترین ورزشها در همین زمینه است.
۱۸) بهتر است سالمندان برای شنا رفتن روی زمین زانوهای خود را هم بر زمین بگذارند تا حرکت برایشان آسان شود و به مهرههای کمرشان فشار وارد نشود.
۱۹) بین ورزشهای کشیدنی و ورزشهای هلدادنی تعادل برقرار کنید.
۲۰) حرکت را در محدوده حرکتی کامل، موجود و بدون درد انجام دهید.
۲۱) هردو نوع ورزشهای برداشتن اشیا و گذاشتن اشیا را در برنامه خود بگنجانید.
۲۲) ورزشهایی با شدت متوسط را در نوبتهایی که در آنها حداقل ۸ تا ۱۳ تکرار وجود دارد، انجام دهید.
) حداقل یک نوبت از ورزشهایی را که در آنها هشت تا ۱۳ تکرار وجود دارد، انجام دهید.
۲۴) سرعت حرکات باید از آهسته تا متوسط باشد (حرکت سریع، ممنوع!) و حرکات را به صورت ریتمیک، کنترل شده و غیرانفجاری انجام دهید.
۲۵) ورزش نباید تداخلی در امر تنفس طبیعی ایجاد کند (به عنوان یک قاعده کلی سالمند باید قادر باشد در حین انجام ورزش، سوت بزند یا به راحتی صحبت کند).
۲۶) بین نوبتها استراحتهای ۳۰ تا ۶۰ ثانیهای بگنجانید.
شدت ورزش را به تدریج افزایش دهید (هر جلسه حداکثر ۵ درصد از جلسه قبلی شدیدتر باشد). در اینصورت قدرت و استقامت شما افزایش خواهد یافت.
۲۷) در صورتی که بیش از یک تا دو هفته وقفه در برنامه ورزشیتان به وجود آمد، شدت و حجم ورزش را کم کنید.
