بهداشت محیط اردوگاه های تربیتی دانش آموزان

اردوگاه ها از جمله مراکزی هستند که دانش آموزان در طول سال تحصیلی به خصوص تابستان ساعاتی از وقت خود را در آن می گذرانند. این مراکز باید محیطی امن، شاداب و سالم برای دانش آموزان باشد و سلامت جسمی، روانی و اجتماعی آنها را تضمین کند.

امروزه اردوگاه های دانش آموزی به عنوان یکی از اماکن بسیار مهم در نظام تعلیم و تربیت مطرح هستند و نقش آنها در فرآیند اجتماعی شدن دانش آموزان و همچنین به عنوان بستری مناسب برای رشد و شکوفایی استعداد آ نان اگر بیشتر نباشد کمتر نخواهد بود. به همین سبب اردوگاه های دانش آموزی باید با توجه به محتوای اردوها و برنامه های آن که متناسب با نیاز دانش آموزان و اهداف دوره های تحصیلی طراحی می شود، توسعه یابد.
[I][B]
● اصول ساخت و ساز در اردوگاه ها[/B][/I]

مطالعه برنامه های چگونگی ساخت و ساز اردوگاه براساس نیازمندی فضای اردوگاه ها باید به طریقی برنامه ریزی و طراحی شود که امکان برگزاری انواع اردوهای یک روزه و چند روزه را داشته باشد. همچنین امکان استفاده چند منظوره از آن وجود داشته باشد. در اردوگاه ها ایجاد فضای سرپوشیده و محصور تنها به عنوان انبار، آشپزخانه و خوابگاه زمستانی مطرح می شود و سایر بخش ها اعم از ایستگاه های آموزشی، نمازخانه و ... در فضاهایی که توأم با ایجاد فضای سبز و عناصر طبیعی است طراحی می شود تا شرکت کنندگان با نشاط بیشتری فعالیت کنند. به طوری که در کلیه اردوگاه هایی که در نقاط متعدد احداث می شود تاکید بر بهره گیری هر چه بیشتر از عناصر طبیعی با انطباق بر طبیعت، استفاده از سازه های سبک و قابل حمل به وسیله دانش آ موزان و انعطاف پذیری کامل آنها است.

اردوگاه محیطی دور از خانه و مدرسه است که دانش آموزان برای مدتی محدود در آن به سر خواهند برد بنابراین چنین محیطی باید ضمن دارا بودن امکانات مورد نیاز با طبیعت هم ساز بوده و برای اقامت کوتاه مدت، محیطی کاملا آرام، جذاب و آموزنده باشد. فضای اردوگاه ها باید به گونه ای سامان یابد که دانش آموزان را از تجملات و قید و بندهای زندگی شهری جدا ساخته و با زندگی ساده و بی پیرایه آشنا کند و در عین حال امکانات و تسهیلات بهداشتی را داشته باشد.

[I][B]● انتخاب مکان اردوگاه ها
۱) مسایل زیست محیطی:[/B][/I]

با توجه به مطالعات اقلیمی اردوگاه باید در منطقه ای باشد که با توجه به شرایط آب و هوایی برای بیشتر روزهای سال قابل استفاده باشد و شیب های خطرناک و پرتگاه نداشته باشد.

[I][B]۲) عوامل آلودگی زا:[/B][/I]

زمین انتخابی نباید در مسیر عوامل آلودگی زا مانند کارخانه ها و مواد شیمیایی، محل تجمع زباله، فاضلاب شهری و کشتارگاه باشد. همچنین باید به دور از خطرات احتمالی و موارد تهدیدکننده (کابل های فشار قوی، خطوط گاز) باشد.

[I][B]۳) دسترسی به تاسیسات:[/B][/I]

امکان دسترسی به آب شرب سالم (لوله کشی شهری، چشمه) وجود برق، تلفن و سهولت دسترسی به جاده بین شهری و مراکز بهداشتی و درمانی در صورت بروز حادثه از مواردی است که باید در انتخاب مکان اردوگاه ها به آن توجه کرد.

[I][B]۴) نصب چادرها و اسکان افراد:[/B][/I]

چنانچه برای اسکان دانش آموزان از چادر استفاده می شود باید توجه کرد که چادرها باید به طور ردیفی در دو سوی جاده ای به عرض ۱۰ متر نصب شود تا رفت و آمد از میان آنها میسر باشد. در داخل چادرها باید حداقل سه مترمربع زمین برای هرفرد در نظر گرفته و بین چادرها باید حداقل ۸ متر فاصله وجود داشته باشد تا افراد بتوانند بدون برخورد با طناب و میخ های چادرها آزادانه حرکت کنند. در اطراف چادرها باید جوی باریکی برای هدایت و انتقال آب باران و اتصال آن به مجرای اصلی فاضلاب حفر شود. چادرها باید عاری از سوراخ و پارگی بوده و در مقابل آب عایق باشند.

[I][B]● بهداشت خوابگاه[/B][/I]

در اردوگاه ها که خوابگاه پیش ساخته دارند لازم است محل خوابگاه دور از سر و صدا و زمین بازی باشد و برای هر فرد به اندازه سه مترمربع فضا در نظر گرفته و کف و دیوارهای آن غیرقابل نفوذ و قابل شستشو و رنگ آمیزی مناسب باشد تا از ورود حشرات و جوندگان جلوگیری شود. خوابگاه باید دارای هواکش و از دستگاه های سردکننده و گرم کننده برخوردار باشد. در هر خوابگاه بالش، پتو و ملحفه ای مجزا برای هر تخت باشد. همچنین در نظر گرفتن جالباسی و سطل زباله دردار و ضد زنگ برای هر خوابگاه ضروری است.

[I][B]● سرویس بهداشتی[/B][/I]

به طور کلی در اردوگاه ها سرویس های بهداشتی (توالت، دست شویی، حمام) باید در سه یا چهار منطقه در فاصله معینی از محل اسکان به طریقی احداث شود که دسترسی به آنها آسان باشد.
باید به ازای هر ۴۰ نفر یک باب حمام، توالت و دست شویی در اردوگاه ها وجود داشته باشد همچنین کف، دیوار توالت و حمام ها باید قابل شستشو باشد و سیم کشی برق حمام باید از داخل دیوار صورت گرفته باشد و تعداد دوش ها باید کافی و سالم باشد و دارای فاضلاب و زه کشی شده بهداشتی باشد. وجود توری در پنجره های حمام و توالت ضروری است. سرویس های بهداشتی باید به طور روزانه با مواد گندزدا و ضدعفونی کننده شستشو و تمیز شوند. وجود صابون مایع و هواکش الکتریکی الزامی است.

منبع: روزنامه سلامت