نوروز در بوشهر

طراحی سایت

صفحه نخست » تاریخ
تاريخ انتشار: 30 اسفند 1391 - 10:20
نوروز در بوشهر

در شهر بوشهر مراسم نوروز به طور كامل برگزار می شد اما پهن كردن سفره هفت سین در نقاط مختلف شهر با هم متفاوت بوده اما همه مردم فرا رسیدن سال جدید را به فال نیك گرفته و در ایام نوروز نوعی شیرینی ...



مردم استان بوشهر همچون دیگر مردمان ایرانی نوروز را با شادمانی دید و بازدید و پوشیدن لباس های نو آغاز كرده و خود را مهیای سفر یا پذیرایی از مهمانان نوروز می كنند.

به گزارش خبرگزاری فارس از بوشهر،آنچه در خصوص آئین های نوروزی مردم استان بوشهر حائز اهمیت است این نكته است كه در قدیم عید نوروز از اهمیت چندانی برخورد دار نبوده و مردم عید فطر را با شكوه بیشتری برگزار می كردند. اما در مورد مراسم نوروز همچون دیگر مناطق عید را با تبریكات و دید و بازدیدهای مرسوم آغاز كرده و با پوشیدن لباس های نو به استقبال بهار می رفتند.

در شهر بوشهر مراسم نوروز به طور كامل برگزار می شد اما پهن كردن سفره هفت سین در نقاط مختلف شهر با هم متفاوت بوده اما همه مردم فرا رسیدن سال جدید را به فال نیك گرفته و در ایام نوروز نوعی شیرینی بنام "بیت گلی" تهیه می كردند.

تشریفات سفره هفت سین در بین ثروتمندان بیشتر بود و علاوه بر شیرینی "بیب گلی" و "قراپیچ" بقیه شیرینی های مورد نیاز را نیز از بازار تهیه می كردند.

در حالی كه فرا رسیدن عید نوروز برای همه با خوشحالی و مسرت همراه بوده برای عده ای غصه آور بود، زیرا از لحاظ وضعیت مالی در شرایطی نبودند كه بتوانند مایحتاج ضروری ایام عید را تهیه كنند و این ناراحتی را با خواندن این اشعار نشان می دادند، عید ما نوروز ما جومه كهنه هر روز ما عید آمد و ما قبا نداریم با كهنه قبا صفا نداریم.

بازیهای كودكانه نواحی مركزی و بیرونی بوشهر نیز با هم متفاوت بود. در ایام نوروز بچه های نواحی بیرونی بازیهای چون "تیله بازی"، "هفت سنگ" و "گوگ بازی" برگزار می كردند. این در حالی بود كه امكانات بچه های نواحی مركزی شهر خیلی بیشتر بود. آنها در ایام عید به میدان وسیعی بنام "لوله خرابی" در محله "جبری" رفته و به بازیهای چون "تیله بازی"، "تخم مرغ بازی"، "قاب بازی" می پرداختند و عده ای نیز سوار بر نوعی چرخ و فلك دستی بزرگ خود را سرگرم می كردند این در حالی بوده كه در همان ایام عید دست فروشان اجناس موردنیاز را در میدان مذكور عرضه می كردند.

عده ای دیگر نوعی وسیله برد و باخت بنام "ده شی" به "سی شی" راه می انداختند. این وسیله برد و باخت چنان بود كه یك شیشه دهن گشاد چهارگوش را پر از آب كرده و یك استكان در ته آن جای می دادند و هركس موفق می شد كه از بالای شیشه یك عدد "ده شاهی" به درون استكان بیندازد "سی شاهی" برنده می شد و گرنه "ده شاهی" را از دست می داد.

مراسم چهارشنبه سوری نیز علاوه بر بوشهر در تمام نقاط ایران هم مرسوم بوده این رسم تا نیمه سده پیش نزد مردم بوشهر ناشناخته بود، اما این بدان معنا نبود كه آنان از این رسم بی اطلاع باشند یا آن را فراموش كنند. آنها آخرین شب چهارشنبه ماه صفر هر سال هجری قمری را در واقع به منزله چهارشنبه سوری می دانستند، زیرا ماه صفر و به ویژه روز ۱۳ صفر را بسیار سنگین قلمداد می كردند و به خاطر اینكه از نحس بودن این ماه جان سالم به در برند و به ماه های دیگر منتقل نشود، در عصر آخرین سه شنبه ماه صفر به كنار دریا می رفتند و پاهای خود را تا ساق در آب می زدند و ضمن آنكه چند عدد سنگ به درون آب پرتاب می كردند می گفتند؛ "درد و غم در، تو اوو دریه بیشو"،و اعتقاد داشتند این كار را باید تا پیش از غروب آفتاب انجام دهند و اگر به ساعات بعد انجامد فایده ایی نخواهد داشت. اما بعد از بازگشت از دریا، این مراسم را در محل دیگری هم انجام می دادند. ۲۱ عدد سنگ ریزه از هفت راه را جمع آوری كرده از هر راه سه سنگ و جمعا ۲۱ عدد و آن را در زیر تابه گرمك كه به روی آتش جای داده بودند می نهادند و چند بار به روی تابه می پریدند، آنگاه سنگ ریزه ها را درون ظرف پر از آب ریخته و آب روی آن را به همه افرادی كه در آنجا جمع آمده بودند برای طول عمر می دادند.

هرگاه چهارشنبه سوری به فصل تابستان تقارن پیدا می كرد، معمولا نوجوانان در صبح روز چهارشنبه راهی دریا می شدند و مراسم چهارشنبه سوری خود را با شنا كردن در آب دریا به جای می آوردند.



آداب نوروزی دیگر شهرهای استان بوشهر

در شهرستان دشتستان مردم همزمان با عید نوروز به دیدار یكدیگر رفته و عید را به هم تبریك می گویند، همچنین به امام زاده ها می روند غذا درست می كنند و بچه ها از بزرگترها عیدی می گیرند، سفره هفت سین هم كه قبلا نبوده امروز این رسم را هم به جای می آورند و به طور كلی نوروز را با تشریفات كامل انجام می دهند.

در برازجان همچون اكثر نقاط استان بوشهر، عیدی كه از نوروز مهم تر بوده عید فطر است كه عمده دید و بازدیده ها در آن روز بوده و معتقد بوده اند كه نوروز متعلق به ثروتمندان است و عید فطر متعلق به فقر است.

در این منطقه از استان قبلا مراسم سیزده بدر نبوده و این روز را نحس می پنداشتند اما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی این رسم با تشریفات كامل برگزار می شود. مردم به صحرا رفته و غذای خود را در آنجا می خوردند در این روز دخترهای مجرد سبزه ها را گره زده و به این نیت كه بختشان باز شود می گویند، سیزده بدر سال دیگر خونه شوهر.

در شهرستان گناوه نیز چند روز قبل از نوروز را عید مردگان می گویند و برای اینكه از اموات خود یادی كرده باشند میوه به قبرستان برده و نذری می دهند.

خانه تكانی به طور كامل از دیگر رسوم معمول مردمان این دیار است كه سال نو را با پاكیزگی و نظافت كامل منزل خود شروع كنند.

اگر خانواده های چند ماه قبل از سال نو یكی از نزدیكانش فوت كرده باشد از طرف آشنایان دور و نزدیك از بقیه افراد خانواده می خواهند كه لباس مشكی خود را دربیاورند و لباس نو بپوشند. همچنین چند روز قبل از سال نو مقداری گندم داخل بشقابی می ریزند و آن را آب می دهند و پارچه ای را هم روی آن می گذارند و آب می دهند تا سبز شود و آن را روی سفر خود می گذارند. مراسم نوروز در شهر دیلم و توابع آن به این صورت بوده كه چون در قدیم زمان تحویل سال را نمی دانستند وقتی بزرگ مجلس زمان تحویل سال را اعلام می كرد همه به گفته او عمل كرده و عید را به هم تبریك می گویند و شیرینی می خوردند. در موقع تحویل سال همه باید در خانه باشند و اگر كسی در خانه نباشد می گویند همیشه در سفر است.

در نقاط مختلف شهرستان دیگر نیز عید نوروز از اعیاد مهم به شمار نمی رفت همچنان كه عید فطر عیدی است كه از اهمیت بیشتری برخوردار است.

در این منطقه نیز خانه تكانی،پوشیدن لباس نوف، دید و بازدید، رفتن به دشت و صحرا از رسوم متداول است. در چهارشنبه سوری نیز رسم بر این بوده كه مادران یك قاشق شكر كف دست بچه ها می ریختند و می گفتند بروید این شكر را به دریا بریزند و به این نیت كه ذهن دریا شیرین شود تا از ما راضی باشد، ضمنا این كار خاصیت دفع چشم زخم را هم داشته است.

در شهرستان دشتی نیز كسانی كه وضع مالی بهتری داشتند سفره هفت سین پهن می كنند در حالی كه امروزه اكثر خانواده ها این رسم را به جا می آورند و در سفره هفت سین سبزی، آئینه، شمع، تخم مرغ رنگ كرده قرار داده و در هنگام تحویل سال معتقدند تخم مرغ ها تكان می خورند.

در روستای چاووشی نیز بر این عقیده بودند كه یك ساعت قبل از تحویل سال گوسفندی را می دوشیدند و شیر آن را در جایی قرار می دادند و اگر شیر به ماست تبدیل می شد اعتقاد داشتند كه سال تحویل گردیده است.


مرتبط: