دست جوان ، کارآمدتر از دست دیگران
جوان محور حرکت جامعه
جوان در هر جامعه و کشوری، محور حرکت است. اگر حرکت انقلابی و قیام سیاسی باشد، جوانان جلوتر از دیگران در صحنهاند. اگر حرکت سازندگی یا حرکت فرهنگی باشد، باز جوانان جلوتر از دیگرانند و دست آنها کارآمدتر از دست دیگران است. حتی در حرکت انبیای الهی هم- از جمله حرکت صدر اسلام- محور حرکت و مرکز تلاش و تحرک، جوانان بودند. 1
استفاده از جمعیت عظیم جوان کشور
حرف من به مدیران، برنامهریزان و مسوولان کشور این است: این جمعیت عظیم جوان در کشور را یک رودخانه موّاج و پرفیض بدانید. این رودخانه بهطور مستمر جریان دارد و سالهای بعد از این هم جریان خواهد داشت.
... این رودخانه موّاج را به پشت سدهای انرژی ساز هدایت کنید و یک منبع عظیم انرژی بهوجود آورید و کل کشور را به فعالیت و تلاش وادارید.
... کاری که باید بشود، اینها نیست. کاری که باید بشود، این است که برنامهریزان فرهنگی، اقتصادی و سیاسی کشور بنشینند و این پدیده عظیم را بهدرستی برآورد و برایش برنامهریزی کنند. کشور به این نیاز دارد.
کشور ما زمین پهناور و امکانات فراوانی دارد. البته دشواریهای زیادی هم دارد. کشور ما جزو کشورهای پرآب نیست. برخی کمبودهای طبیعی هم دارد؛ یک کویر بزرگ هم در وسط آن قرار گرفته است؛ اما اگر این دستهای انسانی از مغزهای تربیت یافته و غنی شدهای فرمان بگیرند، همه این کمبودها را مچاله میکنند و دور میاندازند و کشور رشد خواهد کرد؛ مشروط بر اینکه برنامهریزی، عالمانه و مدبرانه باشد. 2
به جوان اعتماد کنیم
از اوایل انقلاب، در کارهایی که در اختیار من بود، به جوانان مسوولیت میدادم؛ هم در نیروهای مسلح، هم در کارهای دولتی، هم در دوران ریاستجمهوری. تجربه من این است که اگر ما به جوان اعتماد کنیم- آن جوانی که شایسته دانستیم به او مسوولیت بدهیم و صلاحیتش را داشت؛- نه هر جوانی و هر مسوولیتی- از غیر جوان، هم بهتر و مسوولانهتر کار را انجام میدهد؛ هم سریعتر پیش میبرد، هم کار را تازهتر و همراه با ابتکار بیشتری به ما تحویل خواهد داد؛ یعنی روند پیشرفت در کار حفظ میشود. بر خلاف غیرجوان که ممکن است کار را بالفعل خوب انجام دهد، اما روند پیشرفت در آن متوقف خواهد شد. غالباً این گونه است.
آن زمان که ما در شورای انقلاب بودیم، نسبت به همین موضوع، به ما و دوستان دیگری که در آن شورا بودیم، اعتراض میشد. افراد مسنی- عمدتاً شصت ساله، هفتاد ساله، هفتاد و پنج ساله- هم در آن شورا بودند، که خیلی عقیده به جوانان نداشتند و میگفتند چرا شما به جوانان رو میدهید و اینها را بیخود وارد کارهای عمده میکنید؟! اینها دوست نمیداشتند که به جوانان خیلی میدان داده شود. البته دوست میداشتند که جوانان از آنها اطاعت کنند و دنبالشان راه بروند! میگفتند آنها جوانند، ما پیریم؛ باید دنبال ما بیایند. خیلی حاضر نبودند به جوانان اعتماد کنند؛ ولی ما اعتماد میکردیم و جواب آنها را هم در واقع با تجربه عملیای که میدیدند خوب کار انجام میگیرد و پیشرفت میکند، میدادیم و داده میشد. 3
مهمترین نیاز جوان، هویت است
اما میدانید از نظر من مهمترین نیاز جوان چیست؟ نیاز عمده جوان، هویت است؛ باید هویت و هدف خودش را بشناسد؛ باید بداند کیست و برای چه میخواهد کار و تلاش کند. دشمن میخواهد هویت جوان ایرانی را از او بگیرد؛ اهداف را از بین ببرد؛ افقها را تیره کند؛ به او بگوید تو یک موجود حقیر و محدود هستی؛ پیش من بیا تا تو را زیر بال بگیرم. 4
جوان، زیبایی و زیباسازی
انسان- به خصوص جوان- از زیبایی و زیباسازی خوشش میآید و دلش میخواهد که خودش هم زیبا باشد. این عیبی هم ندارد؛ یک امر طبیعی و قهری است؛ در اسلام هم منع نشده است. آن چیزی که منع شده، فتنه و فساد است.
این زیبایی و زیباسازی، بایستی موجب این نشود که در جامعه انحطاط و فساد به وجود آید؛ یعنی ابتذال اخلاقی نباید به وجود آید. چگونه؟ راههایش مشخص است. اگر ارتباط بیقید و شرط و بیبند و باری در روابط زن و مرد وجود داشته باشد، این موجب فساد خواهد شد. اگر بهصورت افراطی به شکل مدپرستی در آید، این به فساد خواهد انجامید. اگر این مقوله زیباسازی و رسیدن به سر و وضع و لباس و امثال اینها، مشغله اصلی زندگی شود، انحراف و انحطاط است؛ مثل اینکه در دوره طاغوت، آن خانمهای اعیان و اشراف، پشت میز آرایش مینشستند. فکر میکنید چند ساعت مینشستند؟ شش ساعت! این واقعیت دارد و ما خبرهای دقیق داشتیم که شش ساعت مینشستند! یک انسان، این مدت برای آرایش صرف وقت کند که میخواهد مثلاً به عروسی برود و موی سرش را، یا صورتش را این طوری درست کند! اگر کار به این شکل درآید، انحراف و انحطاط است؛ اما فینفسه، رسیدن به سر و وضع و لباس، بدون اینکه در آن خودنمایی و تبرج باشد، عیبی ندارد.
... در اسلام، بهمساله زیبایی اهمیت داده شده است. زیاد شنیدهایم که:«انّ الله جمیل و یحبّ الجمال»؛ 5
خدا زیباست و زیبایی را دوست دارد. در خصوص رسیدن به سر و وضع، روایات زیادی در کتب حدیثی ما هست. در کتاب «نکاح» مفصل بحث میشود که مرد و زن بایستی به خودشان برسند. بعضی خیال میکنند که مثلاً مردان باید موی سرشان را بتراشند؛ نه. در شرع، برای جوانان مستحب است که موی سر بگذارند. در روایت هست که «الشعر الحسن من کرامة الله فأ کرموه»؛ 6 موی زیبا، جزو کرامتهای الهی است؛ آن را گرامی بدارید. 7
منبع: راهبردها در کلام رهبر
پینوشتها:
1- دیدار گروه کثیری از دانشجویان و دانشآموزان با رهبر معظم انقلاب 15/8/1370.
2- دیدار جوانان در مصلای رشت 12/2/1380.
3- دیدار جمعی از جوانان به مناسبت روز جوان 7/2/1377.
4- دیدار جوانان در مصلای رشت 12/2/1380.
5- بحارالانوار، ج 10، ص 92.
6- بحارالانوار، ج 76، ص 83.
7- دیدار جمعی از جوانان به مناسب روز جوان 7/2/1377.
