چرا انسان نسبت به پول شور و شهوت دارد؟
[B]تأملی فیلسوفانه پیرامون «چیستی پول»
[/B]
پروفسور آلن بدیو در حالحاضر شناختهشدهترین فیلسوف فرانسوی معاصر است. او در سال ۱۹۳۷ از پدر و مادری که یکی استاد فلسفه و دیگری استاد ریاضیات بود، به دنیا آمد. سنتز این پدر و مادر را شاید بتوان در فلسفه فرزندشان جست: «هستیشناسیای ریاضیاتی مبتنی بر نظریه مجموعهها».
بدیو پس از انتشار کتابهای «نظریه سوژه» و «وجود و رخداد» به شهرتی دیرهنگام دست یافت. در دیدگاه او «سوژه» با «رخداد» گره میخورد و با «وفاداری به آن» تعریف میشود.
فلسفه بدیو در زمره فلسفههای متأثر از لکان، روانکاو نامدار فرانسوی است و مفهوم «رخداد» جایگاهی چونان امرواقعی یا حادثه تروماتیک در روانکاوی لکانی دارد.
بدیو همراه با اسلاوی ژیژک و فردریک جیمسون، چپگرایی رادیکال و از منتقدان جریان پسامدرنیسم است و فلسفهاش چونان دیدگاه استاد و مرادش لویی آلتوسر به گونهای ادامه مبارزه طبقاتی در سطح نظریه محسوب میشود.
گفتار کوتاه پیش رو، دیدگاه او را درباره «پول» بازمینمایاند که بهتر از هر چیز نشانگر تأثیر مارکس و رویکردهای روانکاوانه بر اوست.
[CENTER]٭٭٭
[/CENTER]
من فکر میکنم مارکس تعریف خوبی از «پول» ارائه داده است: یک معادل عام و کلی (General Equivalent). پول چیزی است که «معادل با هر چیز دیگری» است. این امری است که سبب میشود شور و شهوت به پول وجود داشتهباشد. چون شور و شوق نسبت به پول به منزله شور و شوق به هر چیزی است که خواستار آن هستیم، هر آنچه بدان «میل» داریم.
پس نهایتاً، اشتیاق به پول در واقع یعنی شوق به یک ابژه «میل» که حقیقتاً تعریف نشدهاست. چیزی که چونان میلی مبهم نمودار میشود، میلی که کلی است و عام، گونهای میل به هر چیزی. این به «خشونتی» میانجامد که به مثابه میلی عملاً نامتعین محسوب میشود، میلی که همزمان مطلق است و عام، میلی که بیدرنگ وارد رژیمی از «رقابت» میشود.
پس پول چیزی است که «خشونت رقابت» را سازمان میدهد. زبان پول دقیقاً زبانی است که وانمود میکند بیحد و مرز است. به این دلیل، زبانی است مجنون و بیعقل. این زبانی است که جهانی را پیشکش میکند که حد و مرزی ندارد. جهانی از «امیال محدود نشده».
به نظر من، افسانههای مستولی در جهان سرمایهداری افسانههاییاند که به طریقی مرتبطاند با استیلای پول. اینها افسانههاییاند در آن واحد حول پرسش از میل و رقابت نامحدود هر دو. ما نیازمند تغییر این افسانههاییم و این بسیار مهم است. و میتوانیم بگوییم این بزرگترین چالش پیش روی هنرمندان معاصر و مسئولیت آنهاست. این بر عهده هنرمندان کنونی است که افسانههای نوینی بیافرینند.
[COLOR=#ff0000][B]ایران ـ پروفسور آلن بدیو ـ ترجمه محمدزمان زمانی[/B][/COLOR]
