انقلاب اسلامي

با طلوع 22 بهمن سال 57 و پيروزي انقلاب اسلامي مردم ايران، بارقه هاي اميد در ترکمن صحرا شکفته شد. عمق فجايع مربوط به غصب زمين ها در دوران ستم شاهي آن چنان وحشتناک بود که بسياري از مقامات بلندپايه نظام تازه تأسيس جمهوري اسلامي ايران را نيز به واکنش واداشت؛ به طوري که بسياري از شخصيت هاي سياسي و اجتماعي انقلاب اسلامي ايران، هر يک به فراخور وضع، از ظلم و ستمي که بر مردم ترکمن رفته بود سخن گفته اند.

پيام حضرت آيت الله طالقاني به مردم ترکمن، نمونه اي از تأثر و حمايت مسئولان نظام تازه تأسيس اسلامي از حقوق ترکمن هاست. بيانات مردان بزرگ انقلاب اسلامي، نشان دهنده اوج ظلم و ستمي است که خاندان پهلوي و عمال آنان، بر مردم ترکمن تحميل کرده بودند.
شاعران ترکمن نيز با مطرح کردن روزهاي استبداد و خفقان و ظلم و بي عدالتي رژيم ستم شاهي، ورود امام به کشور و پيروزي انقلاب اسلامي را اميد وآرمان ملي دانستند. از جمله در سروده حبيب الله سبحاني شاعر ترکمني ملاحظه مي گردد:


طاغوت زمان ظلميندان، قره باغير قان بولوپ

جسددن جانلار چيقيپ، قالدي يونه سان بولوپ

يوردي بوزان فئوداللار هم اربابي خان بولوپ
امام خميني گلدي خلقه مهربان بولوپ

اسلام يوله قول بريپ، الله شيلي ايللريم

ترجمه: از ظلم طاغوت زمان، دل ملت خونين شد. روح از پيکرها خارج شد و سرمايه داران و اربابان سرزمين ما را ويران کردند. اکنون که آن مهربان امام آمد، بياييد در راه اسلام، دست به دست هم داده متحد شويم ( شادمهر، 1377، 26 -29 ).
با توجه به اين اميد و آرزو، در اوايل پيروزي، انقلاب اسلامي با حمايت مسئولان بلندپايه نظام اسلامي، بساط مزدوران و سرسپردگان غاصب پهلوي از منطقه برچيده شد و تلاش در جهت حمل مشکلات مردم و برطرف کردن قوانين ظالمانه دوران ستم شاهي آغاز شد.

اما عوامل متنفذ با شيطنت و مداخله گروه هاي چپ مارکسيستي معارض با نظام جمهوري اسلامي ايران و اقدامات تحريک آميز شوروي سابق در منطقه گرگان و گنبد، شرايط بحراني را در اين منطقه به وجود آورد و حکومت جديد ايران را که هنوز پايه هاي آن ثبات و انسجام نداشت، در سال 1358 درگير منازعه در گنبد ساخت. با اين حال بلافاصله با دخالت دولت و نيروهاي انقلاب، دوباره آرامش نسبي در منطقه حکم فرما شد و متعاقباً خدمت رساني به منطقه محروم آغاز گرديد. در سال 1359 هيئت هاي هفت نفره واگذاري زمين شکل گرفت و مأمور تقسيم اراضي اي شد که قبلاً جزو املاک پهلوي و يا افراد وابسته به شاه سابق بود و اين هيئت همچنين مأمور حل اختلافات مربوط به مالکيت و تقسيم زمين ها در منطقه گرديد. اطلاعات مربوط به سال 1359 نشان مي دهد که 8887 هکتار زمين در دشت گرگان از طريق اين هيئت به روستاييان اعم از ترکمن و غيره واگذار شد ( کنعاني، 1379، 226 ).




پس از انقلاب در استان گلستان که داراي اقوام مختلفي از جمله ترکمن هاست خدمات زيادي به انجام رسيده است. بر اساس آمار سال 1385 طول شبکه توزيع گاز طبيعي استان در سال 84 معادل 3530 کيلومتر بوده که 53/6 درصد آن در نقاط شهري 41/4 درصد آن در نقاط روستايي قرار گرفته. طول شبکه راه هاي استان در سال 1384 معادل 4814/5 کيلومتر بوده است. از اين ميزان حدود 1718 کيلومتر راه منطقه اي و بين شهري و 3096/5 کيلومتر راه روستايي مي باشد. در استان گلستان دو فرودگاه وجود دارد. فرودگاه گرگان بين المللي بوده و فرودگاه کلاله در حال تجهيز براي حمل مسافر است. در سال 1385 فرودگاه گرگان 62/758 مسافر را جابه جا کرده بنادر استان گلستان، بندر گز و بندر ترکمن داراي سابقه ديرينه تجارت خارجي بوده اند. اين بنادر با فاصله صد کيلومتري از بنادر جمهوري ترکمنستان اهميت زيادي دارند.


بندر گز با کاربري مسافري- توريستي داراي دو اسکله و 1889 متر مربع پايانه مسافري و بندر ترکمن با کاربري چندمنظوره داراي دو اسکله و سه هکتار محوطه مي باشد. در حال حاضر از اين بنادر صرفاً براي اوقات فراغت، تفريح و تفرج استفاده مي شود. لازم به ذکر است يک بندر خصوصي در خواجه نفس شهرستان ترکمن با کاربري باربري و مسافري در حال احداث است. در سال 1385 حدد 94/1 درصد جمعيت استان از تلفن برخوردار بودند. همچنين حدود 85/89 درصد روستاهاي مسکوني استان داراي جمعيت 20 خانوار و بيشتر مي باشند که 99 درصد اين روستاها داراي ارتباط تلفني اند. برخورداري تمام روستاهاي بالاي بيست خانواري استان از تلفن ثابت، تعداد شهرک هاي صنعتي فعال استان تا پايان شهريور ماه سال 86 معادل 9 واحد بوده که در شهرهاي آق قلا، گرگان، کردکوي، گنبد، مينودشت، کلاله، علي آباد، بندر گز و ترکمن مستقرند. مساحت کل شهرک هاي استان حدود 658/5 هکتار است که با راه اندازي شهرک صنعتي 1000 هکتاري استان، مساحت شهرک صنعتي استان حدود 2/5 برابر خواهد شد.
استان گلستان در سال 1385 با توليد حدود 2/7 تن محصول زراعي، 3/5 درصد از کل توليدات محصولات زراعي کشور را به خود اختصاص داده است. استان گلستان از نظر رتبه کشوري در توليد محصولات گندم، جو، برنج، پنبه، محصولات صنعتي و توتون و سويا به ترتيب رتبه هاي سوم، اول، سوم، نهم، دوم و اول را به خود اختصاص داده است. تعداد دامپروري سبک و سنگين در استان گلستان، در سال 85 به سه ميليون و 500 هزار واحد مي رسد.


در سال 1385 تعداد 662 کارگاه صنعتي با سرمايه ثابت 561/3 ميليارد ريال در استان به فعاليت صنعتي اشتغال داشته اند. وجود مراکز علمي، دانشگاه ها، مرکز تحقيقات پنبه کشور، سازمان هاي فعال اقتصادي چون اتاق بازرگاني و صنايع و معادن، گمرک، بورس کالاي کشاورزي، شعبات ارزي بانک هاي عامل، بانک توسعه صادرات و شرکت نمايشگاه هاي بين المللي در استان گلستان، زيرساخت هاي لازم براي جهت گيري توسعه اي را فراهم ساخته است. تعداد سيلوهاي نگهداري غله و علوفه استان در سال 85، معادل 11 واحد، ظرفيتي معادل 111/300 تن داشته. همچنين در سال 85 تعداد 8 سردخانه يک مداره با ظرفيت 33100 تن و سه واحد سردخانه دو مداره با ظرفيت 11000 تن در استان گلستان فعال بوده. توان صادراتي استان در سال 85 در حدود 99508/6 تن به ارزش 33/4 ميليون دلار بوده است ( نظري و همکاران، 1386، 32-20 ). استقلال جمهوري ترکمنستان و آغاز روابط ايران با اين جمهوري تازه استقلال يافته موجب شد رفت و آمد ترکمن ها در دو سوي مرز تسهيل گردد.


-
نويسنده: جعفر يوسفي -

-
منبع مقاله :

يوسفي، جعفر، (1391)، قوم ترکمن، تهران: نشر اميرکبير، چاپ اول.