میکروب‌های مولد مسمومیت غذایی

[صدای رسا]

غذای مسموم همیشه ناشی از خوردن غذای آلوده به سم نیست، بلکه گاهی میکروبی در غذا رشد می‌کند و زمانی که به داخل بدن وارد می‌شود تولید سم می‌کند. این نوع از مسمومیت غذایی برخلاف نوع ناشی از سم در غذا، شروع دیررس‌تری داشته و برای درمان گاهی نیاز به مصرف آنتی‌بیوتیک (پادزیست) دارد. اشکال متنوع این نوع از مسمومیت به این قرار است.




ـ غذاهای دریایی که به صورت خام مصرف می شود، می تواند مولد اسهال شدیدی به نام وبا یا شبه وبا باشد. عموما در فصل گرم سال شیوع دارد. معمولا پس از یک تا دو روز از مصرف، علائم شروع می شود. اسهال غیرخونی، تب، درد شکمی، تهوع و استفراغ عمده علائم بیماران است.


در این نوع از اسهال علاوه بر جایگزینی مایع از دست رفته باید از آنتی بیوتیک برای ریشه کن کردن عامل مولد استفاده کرد. این نوع مسمومیت به علت اسهال شدید و آب فراوان که از طریق مدفوع از دست می رود، گاهی بیمار را تا سر حد مرگ می رساند.
تمام افراد مبتلا به ایدز، بیماران سرطانی یا تحت درمان برای سرطان، بیماری های مزمن همچون نارسایی کبد یا کلیه باید از مصرف خام محصولات دریایی اجتناب کنند.


پزشکان باید با مشاهده موارد وبا، مراکز بهداشتی را در جریان گذاشته تا برای پیشگیری و درمان اقدامات لازم را به عمل بیاورند.

ـ نوعی از مسمومیت غذایی به نام «اسهال مسافران» گفته می شود که عموما ناشی از آب یا غذای آلوده است. خوردن آب یا غذاهای غیربهداشتی طی مسافرت عموما باعث بروز این نوع از مسمومیت غذایی می شود.


بیماران، دچار اسهال مشابه وبا (غیرخونی) ولی با شدت کمتر هستند. درمان با جایگزینی آب از دست رفته آغاز می شود. عموما برای این نوع مسمومیت لازم به انجام آزمایش مدفوع است.


اگر آزمایش عامل بیماری زا را نشان دهد، استفاده از آنتی بیوتیک مفید است. استفاده از آب سالم همچون آب معدنی و خوردن غذا در رستوران های مجاز و بهداشتی از بروز این نوع مسمومیت غذایی طی سفر پیشگیری می کند.

نکته مهم در حین برخورد با بیمار دچار علائم اسهال و استفراغ در نظرگرفتن چند نکته اساسی است. اگر اسهال خونی است، باید به پزشک مراجعه کرد.


اسهال خونی یک مسمومیت غذایی ساده نبوده و ممکن است با عوارض جدی و بسیار خطرناک تر از یک اسهال ساده همراه باشد که گاهی عوارض کلیوی و عمومی برای بیمار به همراه دارد.

تب را به عنوان نشانه ای مهم برای مراجعه فوری به پزشک در نظر بگیرید. اگر بیمار تب دارد به این معناست که عامل مولد اسهال اثر جدی داشته و حتی ممکن است به خون راه پیدا کرده باشد.

ـ نکته سوم، بروز اسهال در افراد مسن (بیش از 65 سال) و افراد با اختلال در سیستم ایمنی بدن (بیماران سرطانی یا مبتلایان به ایدز) است. کاهش دفاع بدن در این افراد باعث شده عامل مولد اسهال براحتی به خون و اعضای دیگر تهاجم کرده و خطر عفونت در سراسر بدن وجود داشته باشد.

ـ نکته چهارم، استفاده نکردن خودسرانه از داروهای ضداسهال و آنتی بیوتیک است. در مواردی از اسهال استفاده از داروهای ضداسهال و حتی آنتی بیوتیک می تواند دفع عامل بیماری زا را به تأخیر انداخته و به شدت بیماری بیفزاید.


دکتر بهروز هاشمی - متخصص طب اورژانس

منبع: جام جم