|
|
|
|
هر چند ایران تا چند سال دیگر در صورتیکه روند باروری فعلی در آن به همین منوال باشد به کشوری پیر تبدیل می شود که تا سال 1430 ازهر چهار نفر ایرانی یک نفرشان سالمند است اما برای همین تعداد سالمندی که گفته می شود شمارشان به حدود شش میلیون نفر می رسد چه کرده ایم که برای سالمندان آینده گامی برداریم ؟
آیا برای سالمندان کم کار بوده ایم یا پر کار ؟ آیا برای هر قدمی در خدمات رسانی به سالمندان مستند سازی هم کرده ایم ؟
میزگردی متناسب با این موضوع در خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) به مناسبت روز جهانی سالمند ( اول اکتبر) برگزار شد و کارشناسان به این سوالات پاسخ دادند.
دکتر « حسین نحوی نژاد» رییس دبیرخانه شورای ملی سالمندان ، دکتر « مهتاب علیزاده » متخصص سالمند شناسی و عضو هیات علمی مرکز تحقیقات سلامت سالمندان و « محمد رضا افشار » عضو شورای ملی سالمندان و مدیر کل روابط عمومی و امور بین الملل صندوق بازنشستگی کشوری در این میزگرد حضور داشتند .
همچنین دکتر « پریسا طاهری» رییس اداره سالمندان وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی به عنوان نماینده این وزارتخانه نیز از مدعوین این میزگرد به شمار می آمد که متاسفانه در این جلسه حضور نیافت.
** سالمند کیست؟
دکتر « حسین نحوی نژاد » در ابتدای میزگرد به سوالی مبنی بر تعریف سالمندی و سالمند کیست ؟ پاسخ داد.
وی در این خصوص اظهارداشت: بر اساس تقویم، سن 60 سالگی تحت عنوان سن ورود به سالمندی محسوب می شود. این موضوع در کشورهای مختلف، متفاوت است ممکن است در کشور آمریکا سن ورود به سالمندی 65 سال باشد اما در کشور ما 60 سال سن ورود به سالمندی به شمار می آید.
وی در عین حال به چالشی ظریف نیز اشاره می کند که اگر ورود به سالمندی را از دیدگاه عام جامعه لحاظ کنیم و آنرا تحت عنوان انزوا، از کار افتادگی ، ضعف و بیماری در نظر بگیریم کمی دچار چالش می شویم به عبارت دیگر هستند کسانی که در سن فعالیت هستند و کار و تلاش می کنند اما کابوسی تحت عنوان « ورود به 60 سالگی » برای آنها ایجاد می شود.
وی همچنین در تعریف علمی روند پیری سه محور زیستی ، روانی و اجتماعی را در نظر می گیرد و در خصوص محور زیستی می گوید: محور زیستی یعنی اینکه کارکردها و ظرفیت های بدن انسان به لحاظ بیولوژیکی و فیزیولوژی به گونه ای خلق شده است که از یک سنی به بعد کاهش ظرفیت و فرسودگی در سلول ها و ارگان ها ایجاد می شود.
** آیا این کاهش ظرفیت منجر به زمینگیری وبیماری فرد می شود؟
رییس دبیرخانه شورای ملی سالمندان در پاسخ به این سوال می گوید: در حالت عادی طوری خلق شده ایم که اگر زندگی و سبک زندگی خوبی داشته باشیم نباید این موضوع منجر به زمینگیر شدن و بیماری بشود. این در حالی است که سبک زندگی های نامناسب باعث می شود تا این کاهش ظرفیت بیولوژیکی و فیزیولوژیکی باعث شود که بیماری و ناتوانی نیز با سالمندی مترادف باشد.
**جوان هایی که احساس پیری می کنند!
به گفته دکتر نحوی نژاد ، سالمندی روند روانی هم دارد به عبارت دیگر هر فردی در جامعه دیدگاه و تصوری در مورد کارکرد خود در اجتماع دارد برخی از افراد به آن مرحله می رسند که احساس می کنند دیگر پیر شده اند این در حالی است که از نظر سنی و جسمی هنوز جوان هستند .
وی به محور سوم که محور اجتماعی است اشاره می کند که اگر جوانی را به عنوان فعال بودن و پیری را به عنوان عدم فعالیت بدانیم باید به این امر نیز توجه کرد که کارکرد انسان در این چرخ دنده اقتصاد کجا است و انسان چقدر مولد و پویا است ؟
نحوی نژاد اضافه می کند که این سه محور وقتی بر هم انطباق می یابند آنوقت است که پیری را رقم می زنند پس آن سنی که ما از آن سخن می گوییم یک سن کاملا تقویمی و قراردادی است.
وی ادامه می دهد بر اساس تعاریف بالا می توانیم پیری زودرس و پیری دیررس داشته باشیم به عبارت دیگر چه بسا کسانی باشند که دهه ها و سال ها است که مرز 60سالگی را طی کرده اند اما در عین حال خیلی فعال هستند و فکر نمی کنند پیر شده اند اما در مقابل کسانی نیز در جامعه به سر می برند که در آستانه 40یا 50 سالگی قراردارند اما به دلایلی از آنجا که زندگی خوبی نداشته اند خود را از کار افتاده تلقی کنند و در اصطلاح می گویند ، «دیگر پیر شده اند».
** تقسیم بندی توسط سازمان بهداشت جهانی
رییس دبیرخانه شورای ملی سالمندان در ادامه به سازمان جهانی بهداشت اشاره می کند که سن سالمندی را به این علت که در تصمیم گیری ها این موضوع اشتباه نشود که از 60 سال به بالا به معنای پیری و از کار افتادگی تلقی شود، به سه گروه تقسیم کرده است. بدین ترتیب که این سازمان جهانی، افراد بین 60 تا 75 سال را سالمند جوان (Young old ) ، 75 تا 90 سال را سالمند یا پیر (old) و از 90 سالگی به بالا را کهنسال یا سالخورده ( old old ) در نظر گرفته است.
** چه تعداد سالمند در کشور داریم ؟
نحوی نژاد در رابطه با این سوال اظهار می دارد : در سرشماری سال 85 کشور 3 / 7 درصد جمعیت ما یعنی پنج میلیون و یکصد هزار سالمند بودند.
اما بر اساس سرشماری 90 - 85 آمار سالمندان به 2 / 8 درصد یا بیش از شش میلیون سالمند رسید بنابراین در کشور براساس این داده ها ، حدود شش میلیون جمعیت سالمند داریم.
وی گفت : هر چند درصد سالمندی ما از کشورهای منطقه مثل ترکیه کمتر است اما شیب صعود آنقدر زیاد است که در سال 1430 به ازای هر چهار نفر ایرانی یک نفر سالمند خواهیم داشت .
وی افزایش سالمندی را ناشی از عواملی همچون افزایش امید به زندگی و سیاست های تنظیم خانواده که باعث کاهش موالید شده است ، عنوان می کند و می گوید: در زمان حاضر امید به زندگی در کشور حدود 73 سال است که این میزان در خانم ها 73 و در مردان 71 سال است.
** سالمندان چه نیاز هایی دارند ؟
دکتر «مهتاب علیزاده » عضو هیات علمی مرکز تحقیقات سلامت سالمندان در این خصوص می گوید : در نشست سالانه کمیته سالمندی سازمان ملل متحد شعار امسال تحت این عنوان « خواسته آینده ما آنچه امروز سالمندان می گویند » تعیین شده است .این چیزی است که سیاستگذاران از جمله سازمان ملل با توجه به بررسی وضعیت موجود سالمندان در جوامع مختلف می خواهند .
وی می افزاید : بر اساس شواهد موجود اطلاعات و داده ها و شاخص های سلامت و رفاه اجتماعی سالمندان، شش محور برای نیازهای سالمندان تعیین شده است.
علیزاده با بیان اینکه رفع تبعیض علیه سالمندان آسیب پذیر محور اصلی نیاز های سالمندان به شمار می آید می گوید: سالمندان فقیر و کم درآمد، زنان سالمند و سالمندان روستایی از جمله سالمندان آسیب پذیر به شمار می آیند.
وی در توضیح این محور می افزاید: همان طور که در اکثر جوامع تبعیض جنسیتی وجود دارد بین سالمندان نیز تبعیض جنسیتی وجود دارد به گونه ای که زنان سالمند بیشتر مورد نادیده گرفتن، کم شماری و کم توجهی قرار می گیرند به جز زنان سالمند، سالمندان روستایی هم در اکثر جوامع مورد توجه و خدمات گیری کمتری نسبت به سالمندان شهر نشین قرار دارند .
وی در خصوص محور دیگری سخن می گوید که رفع تبعیض علیه سالمندان در زمینه بهداشت و درمان است و مصداق آن شامل برخورداری از خدمات بهداشتی و درمانی پایه و رایگان است به عنوان نمونه سالمندان در ایران برای دریافت واکسن آنفلوآنزا باید هزینه بپردازند این در حالی است که آنها از این خدمت به صورت رایگان برخوردارنیستند .
دکتر علیزاده ، در خصوص دیگر محورهای مطرح در رابطه با سالمندان به رفع خشونت علیه سالمندان در اماکن عمومی مانند هول دادن ، کتک زدن و فحاشی کردن و همچنین تکریم سالمندان در جامعه مثل اختصاص دادن صندلی در اماکن عمومی به آنها ، حق تقدم این افراد در صف ها اشاره می کند .
وی در ادامه برخورداری از خدمات و مراقبت های طولانی مدت مثل مراقبت در منزل و مراکز نگهداری و همچنین حق برخورداری از حمایت های قانونی مثل بحث وکالت و مالیات بر ارث را از دیگر موارد محوری نیازهای سالمندان عنوان می کند .
** اقدام رسمی برای سالمندان کشور چه بوده است ؟
نحوی نژاد – رییس شورای ملی سالمندان – به فرهنگ و قانون کشور اشاره می کند که در آن احترام به سالمندان مورد توجه است و اینکه در ماده 21 قانون اساسی به حقوق افراد خاص مثل زنان و سالمندان تاکید شده است.
وی افزاید : قانون گذار همچنین در جز پنج بند الف ماده 192 برنامه سوم توسعه، ساماندهی فعالیت های مرتبط با سالمندان در کشور در مقوله سلامت و رفاه را ساماندهی کرده است. این موضوع باعث شد که هیات وزیران در سال 83 به دنبال تصویب قانون سوم برنامه ، آیین نامه اجرایی این جز را نوشت که بر این اساس شورای ملی سالمندان به دبیری سازمان بهزیستی تشکیل شد.
وظیفه این شورا ، سیاستگذاری و هماهنگی فعالیت ها در رابطه با سلامت ورفاه سالمندان، تقویت گروه های غیر دولتی فعال در زمینه سالمندی ، ایجاد همگرایی بین دستگاه ها برای جلوگیری از تشتت منابع و نظارت بر فعالیت ها است. اعضای این شورای نیز شامل وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی ، وزارت رفاه ، وزارت کشور ، جهاد کشاورزی ، ورزش و جوانان ، آموزش و پرورش ، فرهنگ و ارشاد اسلامی ، وزارت صنعت ، معدن و تجارت ، معاونت راهبردی ریاست جمهوری ، کمیته امداد امام خمینی (ره) ، بهزیستی ، صندوق بازنشستگی کشور ، تامین اجتماعی و و تعدادی از اساتید مرتبط با موضوع سالمندی از اعضای شورای ملی سالمندان به شمار می آیند.
وی می گوید: این شورا اعضا را دورهم جمع می کند و فعالیت های آنها را احصا و گزارش نهایی آنها را تهیه می کند و پس از آن گزارشات تهیه شده را به سمع و نظر دستگاه های بالاتر قرار می دهد .
**میزان توفیقات شورای ملی سالمندی
نحوی نژاد می گوید: به رغم اینکه قانون گذار بر عدم موازی کاری در رابطه با مسایل سالمندان تاکید دارد اما اقدامات موازی کاری وجود دارد .
ویه همچنین به رغم اینکه اظهار می دارد که شورای ملی سالمندان از سال 83 تاسیس شده است اما میزان توفیقات آن را به میزان « کم » ارزیابی می کند .
وی یکی از علل توفیقات کم شورا را تغییر و جابجایی دولت ها که به دنبال آن سیاست های کلان نیز تغییر می یابد عنوان می کند و اظهار می دارد: شورای ملی سالمندان نیز یک سیاست کلان به شمار می آید اما با جابجایی دولت ها با فراز و نشیب هایی روبرو شده است.
وی به تغییر و تحولات در نظام ساختار رفاهی به عنوان یکی دیگر از مشکلات شورای ملی سالمندان اشاره می کند و می گوید : در سال 83 که شورای ملی سالمندان تشکیل شد سازمان بهزیستی زیر مجموعه وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی بود در سال 84 وزارت رفاه و تامین اجتماعی تصویب شد که آنهم یک چالش برای شورا به شمار می آمد به گونه ای که در ابتدا وزارت رفاه و تامین اجتماعی تاسیس شد و بعد از آن این وزارتخانه به وزارت تعاون ، کار و رفاه اجتماعی تبدیل شد که این موضوع عملکرد شورای ملی سالمندان را دچار افت وخیر کرد.
وی همچنین نکته دیگری را نیز عنوان می کند و آن اینکه جمع کردن اعضای شورای کار بسیار دشواری است به گونه ای که از سال 83 تاکنون ما فقط پنج جلسه شورای ملی سالمندان تشکیل شده است. این در حالی است که ما از نهاد ریاست جمهوری تشکیلات خود را گرفته ایم و قانونی هم هستیم .
دکتر نحوی نژاد به مشکلات شورا با یکی از اعضای مهمش که وزارت بهداشت نام دارد نیز اشاره می کند که این وزارتخانه شورای ملی سالمندان را به رسمیت نمی شناسد و به اصطلاح چوب لای چرخ شورا می گذارد این در حالی است که اگر وزارت بهداشت در شورا همکاری داشته باشد برای سالمندان کارهای بزرگی می توان انجام داد.
وی می گوید : متاسفانه درشرایطی به سر می بریم که وزارت بهداشت از ظرفیت قانونی شورای ملی سالمندان استفاده نمی کند و می گوید، این شورا غیر قانونی است و علت آن هم این است که معتقد است شورای ملی سالمندان به برنامه سوم اختصاص دارد و برنامه سوم نیز تمام شده است .
وی می افزاید : این در حالی است که اگر شورای ملی سالمندان به برنامه سوم توسعه اختصاص دارد ، پس برای چه ریاست جمهوری به آن تشکیلات داده است .
وی تاکید می کند که ابلاغ خود را از وزیر تعاون گرفته است و نمی شود که وزیر یک وزارتخانه آنقدر بینش سیاسی نداشته باشد که یک نفر را بدون مطالعه و پیش زمینه ای به عنوان رییس دبیرخانه شورای ملی قرار دهد.
نحوی نژاد اظهار تاسف می کند و ادامه می دهد : ایکاش خانم دکتر طاهری (رییس اداره سالمندان وزارت بهداشت ) که از مدعوین این جلسه بودند اینجا حضور داشتند و به سوالات ما پاسخ می دادند.
دکتر علیزاده نیز در تایید سخنان نحوی نژاد اظهار می دارد :مساله سالمندان آنقدر برای برخی کشور ها مهم است که عنوان وزارت بهداشت آنها «وزارت بهداشت ، رفاه و سالمندی »نام دارد .
وی می افزاید : در زمان حاضر دو تا سازمان به نام وزارت بهداشت و رفاه در کشور فعالیت می کنند که هر کدام متولی ارایه خدمات به سالمندان هستند اما باید خدمات آنها باید با همدیگر مرتبط باشد به عبارت دیگر وزارت بهداشت به دلیل داشتن مراکز درمانی متولی آموزش و غربالگری سالمندان است و سازمان بهزیستی که تحت نظر وزارت رفاه است نیز متولی ایجاد و ارایه خدمات طولانی مدت ، جامعه محور و توانبخشی به سالمندان است .
وی می گوید : این در حالی است که هر کدام از این ها به تنهایی کار می کنند و با سیستم ارجاع با همدیگر در ارتباط نیستند .
** اقدامات انجام شده در شورای ملی سالمندان
نحوی نژاد که میزان توفیق شورای ملی سالمندان را« کم » ارزیابی می کند و به گونه ای که از سال 83 تاکنون تعدادجلسات آن به پنج جلسه می رسد به استان ها امیدوار است و به همین علت عنوان می کند که اگر قرار است تحولی در کشور در خصوص سالمندان رخ دهد باید در استان ها ایجاد شود . بنابراین شورای ساماندهی سالمندان استان ها در 25 استان کشور تاکنون تشکیل شده است. در این شوراها سعی می شود که اعضای استان ها را دور هم جمع کنیم تا در رابطه با سالمندان به جای واگرایی، همگرایی صورت گیرد.
و اما حل کردن مشکلات بیمه ای سالمندان از دیگر اقدامات در دست انجام شورا است که نحوی نژاد برای آن چنین توضیح می دهد: در زمان حاضر بیمه پایه ، تکمیلی و اجتماعی داریم اما بیمه مراقبت طولانی مدت که در کشورهای دیگر وجود دارد را نداریم . بر اساس آمار، سالمندان ، 27 درصد ظرفیت نظام سلامت را هزینه می کنند . این در حالی است که در صد جمعیتی آنها هشت درصد است اما سه برابر وزنشان هزینه می کنند.
نبود نظام ارجاع صحیح و پیشگیرانه ای وهمچنین نبود بیمه مراقبتی طولانی مدت از ویزیت سرپایی تا بستری شدن در آسایشگاه از دیگر مشکلات پیش روی سالمندان است که به گفته نحوی نژاد دراین راستا شورای ملی سالمندان بسته پیشنهادی خود را به دبیرخانه شورایعالی بیمه ارایه داده و این بسته را تعریف نیز کرده است که خوشبختانه موافقت اصولی شورایعالی بیمه را گرفته ایم و در دستور کار نیز قرار گرفته است .
وی می گوید در صورتیکه این بسته پیشنهادی به تصویب برسد ، شاغلان از آنجا که پرداختی هایی بابت این بیمه دارند وقتی به سن سالمندی رسیدند دیگر نیازی نیست که به عنوان مثال بهزیستی برای آنها هزینه کند و یا فرزندان ، خرج آنها را بدهند.
نحوی نژاد طرح تکریم از سالمندان را از جمله طرح هایی عنوان می کند که در شورای ملی سالمندان در حال پیگیری است . بر اساس این طرح سالمندان به عنوان نمونه به مکان هایی ازجمله دستگاه ای دولتی که مراجعه کنند مورد تحقیر ، توهین و آزار نمی شوند و نظام نوبت دهی جداگانه ، مشاوره جداگانه و رسیدگی جداگانه برای آنها لحاظ می شود .
«محمد رضا افشار » عضو شورای ملی سالمندان در ادامه سخنان نحوی نژاد اظهار می دارد : اگر جمعیت کشور همین روال کنونی خود را در پیش گیرد در سال 1435 کشوری پیر با 27 میلیون بازنشسته خواهیم بود که داشتن نظام بازنشستگی به روز و کارآمد می تواند ما را در رابطه با مشکلاتی که با افزایش جمعیت بازنشسته ها در آینده ممکن است پیش بیاید ، یاری کند.
وی اظهار می دارد : شرایط خوبی در ایران به مرور زمان در حال ایجاد است که ایجاد بیمه طلایی درمان از جمله آنها است بدین ترتیب که علاوه بر بیمه تکمیلی و پایه، بیمه مکمل مکمل را به عنوان بیمه طلایی درمان داریم که افراد بازنشسته ما که غالب آنها سالمند هستند از آن ، خدمات می گیرند .
** به بیمه زنان سالمند هم توجه شود
اما دکتر علیزاده بحث حمایت های قانونی وبیمه زنان سالمند را نیز خاطرنشان می کند که دراین راستا به استدلالی مبنی بر اینکه شمار زنان سالمند بیشتر از مردان سالمند است می پردازد.
علیزاده می افزاید: زنان در کشورهای در حال توسعه با تفاوت سنی بین هفت تا 10سال با مردان ازدواج می کنند به عبارت دیگر آنها بین هفت تا 10 سال از نظر سنی کوچک تر از همسر خود هستند این موضوع باعث می شود که مردان زودتر از زنان پیر شوند ومشاهده می کنیم که میزان زنان سالمند که همسران خودرا ازد ست داده اند بیشتر است.
در زمان حاضر ما بحث قانون های حمایتی از زنان سرپرست خانوار را داریم که اینها تحت پوشش بیمه قرار می گیرند اما این مساله شامل حال زنان سالمند نیست و انتظار می رود که متولیان امر به این مساله نیز توجه کنند.
**برای سالمندان کم کار بوده ایم یا پرکار ؟
دکتر نحوی نژاد - رییس شورای ملی سالمندان - در این خصوص معتقد است که در خصوص سالمندان ، در کشور کم کاری نشده است اما یکی از مشکلات ما عدم مستند سازی است که تشکیل شورای ملی سالمندان برای ایجاد همین مستند سازی است.
وی با بیان اینکه برای سالمندان خیلی مشکل داریم اظهار می دارد: این مشکلات به این معنا نیست که ما هیچ کاری برای سالمندان انجام نداده ایم .
افشار که مسوولیت روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بازنشستگی کشوری را برعهده دارد در تایید سخنان نحوی نژاد به عنوان نمونه راه اندازی خانه های مهر توسط این سازمان اشاره می کند.
وی اظهار می دارد : صندوق بازنشستگی کشور طی سه سال 30 خانه مهر را در برای غنی سازی اوقات فراغت سالمندان ایجاد کرده است که در این خانه ها خدمات مشاوره رایگان در زمینه پزشکی به آنها ارایه می شود .
به گفته وی این سازمان همچنین همایش های ملی در سطح کشور با اهدافی از جمله بزرگداشت بازنشسته ها، شناسایی نخبگان بازنشسته و بهره گیری از تجربیات بازنشسته ها را برگزار می کند.
نحوی نژاد هم به پرتال سالمندی به نشانی SNCE.ir اشاره می کند که توسط شورای ملی سالمندان راه اندازی شده است و آنان می توانند اطلاعات به روز را در خصوص حق و حقوق خود از طریق این سایت بدست آورند .
وی می افزاید : در زمان حاضر در شهرداری تهران شورای استراتژیک برنامه های سالمندان و معلولان تدوین شده است در دهه اخیر 70 هزار سالمند ، جذب خانه های سلامت و کانون های سالمندی شهر داری شده است . بهزیستی نیز هزاران سالمند را در مراکز روزانه خدمات رسانی می کند .
به گفته نحوی نژاد ، در شورای ملی سالمندان هم با کمک دستگاه های عضو، سند ملی تحت عنوان سند ملی برنامه های استراتژیک سالمندان تدوین شده است .
** ایران هم جز کشورهای مناسب سالمندان به شمار می آید؟
افشار به کشورهایی اشاره می کند که براساس اطلاعات جهانی برای ادامه زندگی بعد از بازنشستگی بسیار مناسب هستند .
این کشورهای عبارتند از اکوادر ، پاناما ، مکزیک ، مالزی و کلمبیا که شاخص هایی از آب و هوای مناسب، مسکن ، مزایای بازنشستگی ، امکانات بهداشت ، امکانات رفاهی و سرگرمی است.
آیا ایران ما نیز این شرایط را دارد ؟ مدعوین این میزگرد متفق القول هستند که
برای خدمات رسانی بهتر به سالمندان کشور شرایط و ظرفیت های لازم را داریم اما باید جلوی موازی کاری ها را گرفت و برهماهنگی های سازمان های ذیربط و همچنین همکاری های بین بخشی تاکید بیشتری شود .
به گفته نحوی نژاد سازمان بهزیستی در زمان حاضر 250 هزار سالمند را تحت پوشش خدمات رسانی دارد اما آیا تمام شش میلیون سالمند کشور مشکل دارند؟ پاسخ ،خیر است. سالمندان دنیای ازتجربه هستند که می توان از تجربیات آنها با برنامه ریزی بهتر نهایت استفاده را برد منتها این امر به عزمی جدی نیاز دارد و مضاف اینکه جامعه ما به سمت سالمند شدن پیش می رود و باید تدابیری ویژه اندیشید.
منبع: ایرنا
لیست موضوع های تصادفی این انجمن :
- طراوت در سالمندي با تغذيه سالم
- خوش تيپ حتي در سالمندي
- من در این خانه زیادی نیستم
- افزایش طول عمر سالمندان با مصرف این ویتامین
- پدر و مادر دیروز و تربیت نوه های امروز
- پوست سالمندان و خطر ابتلا به سرطان و عفونت
- بحران سالمندی پیش روی ایران
- علائم جنون پیری را بشناسید
- بيماري هاي پوستي دوره سالمندي
- دیابت و سالمندان
- روزهای زندگی با موهای سپید
در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)