ارزشیابی در حیطه علم اخلاق از دیدگاه شهید مطهری

[م.اسدی]

ارزشيابي

مطهري در ارتباط با ارزشيابي به صورت آشكار صحبتي نكرده است.يكيازموارديكه� �مي توان ازگفته های ايشان به آن پيبرد تأكيدياست كه برارزياب بودن عقلدارد ويبراينعقيده استكهيكيازبارزترين صفاتعقلدرانسان با توجهبهآياتوروايات� ��اسلامي،نقش ارزشياببودنعقلدربرخ وردبامسائلمختلفاست وعقلبايدحكمغربالي داشتهباشدكه دست به گزينش و انتخاب می زند. (مطهري،1385، ص 39-37)
ازسويديگر،بهنظرمی آید كهمفهوممراقبهومحا� �بهباخودارزيابيارتب� �طنزديكوبلافصليداشته� �باشد .
مطهري مراقبهرامادرهمهيم� �ائلاخلاقيميشناسد و آنراچيزيمي داند كههميشهبايد همراهانسانباشد، يعني انسان بايد هميشه حالت مراقبه داشته باشدمحاسبه نيز از نظرمطهري در معنايحسابرسي از نفس بهكارمي رود. (مطهري،1385،ص 250-249)

خود ارزیابی درواقعتوسعهوپرورش تواناييقضاوتو اظهارنظردردانش آموزانمي باشدتابتواننددرمورد كيفيت ومطلوبيت فعاليت هاوكارهاتصميم گيرينمايند. (ميرزاييوپورمحمدي،138 7،ص 159)

به عقيدةآنجلووكراس،خودا� �زيابيموردغفلتواقعش� �هاست،درصورتي كهفرايندخودارزيابي� �بايد به طورمنطقي وايده آلارتقاپيداكندبه نظرآنهاخودارزيابي� ��درمواردزيرمي تواندمفيدباشد

1. بهبودتجاربآموزشيكهب رايدانش آموزانفراهمشدهاست

2. تشخيصآموزشحرفه ايكهبرايتوسعةاستع� �ادهادرجهتتدريسبهتر� ��نيازاست

3. آمادهكردنافرادبرايس رپرستيدردوره هاياجرايي

4. ارزيابياستعدادهايافراد برايپيشرفتوترقيبي� �تر. (آنجلووكراس،1993،ص157)

بهعلاوه،مطهريدرتربي تاخلاقيبه عمل تأكيدداردبهعقيدة وياخلاقخوبوتربيت خوب رابايد بهدستآورد و همة دستورها وتوصيه ها درپرتوعمل جنبةاخلاقي به خود مي گيرند. (مطهري، 1385 ، ص 135-134)

بهنظرمطهريصفاتنيك� �بددراثرعمل،تكرار� �و تلقيندرروحانسانجايگ زينمي شوندو به صورت ملكة فاضلهيا رذيله درمي آيند. (مطهري، 1384، ص 36)

بـه اين ترتيب تأكيدمطهريبهعملدر� ��تربيتاخلاقيباارزشيا� �يعملكرديارتباطنزديكي داردارزشيـابي ازديـدگاه اسلام نيز بيشتر جنبه عملكردي است،بهعنوانمثالچن� �نچه فرديهمهياحكامحج رابداند، امادرعمل با وجود شرايطاستطاعتحجبهجا� �نياورد،از ديدگاهدين،اوهيچبهره ايازآموخته هايخودندارد، بهعبارتديگر در ارزشيابي عملكردي فردبايدبااعمالخويش� �دانسته هاي خود را نشاندهد وبهزبان و گفتار اكتفانكند.(رحيمي،1387،ص140-138)درارزشـــــــــيابيع ملکرديازدانشآموزانخ واستهمي‌شودکهدرگير� ��تکاليف پيچيدهشوند ياچيزيراتوليد نمايند بسياريازاين نوعارزشيابي هادرمحيط هايواقعيرخ مي دهد ويااينکهبه سطح بالاي مهارتهاي مورد نياز زندگيتوجهمي نمايند


انواع ارزشيابي از نظر شهيد مطهري

۱عقلارزياب

۲مراقبهومحاسبه(خ� �د-ارزيابي)

۳ارزشيابيعملكردي

منابع:

مطهری،مرتضی،(1385)،مقدمهاي بر جهانبيني اسلامي، تهران،انتشارات صدرا.
ميـــرزايي،علــــــيرض ا،(1387)،كـــيفيتبخشـيب� �ارزشيـابي پیشرفت تحصیلی ، در مجموعه مقالات همایش مليارزشيابيتحصيلي� ��تربيتي.
رحيمي،عليرضا،(1387)،ارزشـ يابيازديدگاهاسلام،� �مجموعهمقالاتهمايشملي ارزشيابيتحصيليتربيتي� �ورهعمومي،قم،ان تشاراتحضرتمعصومهع